Doe iets goeds, doe de Lokale Democratie Toets!

Hoe democratisch is jouw gemeente?

Deze toets van de Lokale Democratie Coalitie geeft inzicht in hoe het staat met de democratie in jouw gemeente. De korte toets heeft zeven onderdelen. Kijk hoe je gemeente scoort. En bekijk ook de verbetertips!

De 20 vragen zijn in 5 minuten te beantwoorden

1. Democratische basis
De basis van een gezonde lokale democratie: investeren en samenwerken.

1. Mijn gemeentebestuur (raad, college, ambtenaren) investeert in het versterken van de lokale democratie.

2. Mijn gemeentebestuur werkt goed samen met de inwoners en gemeenschappen in mijn gemeente.

2. Gemeenschappen
Sterke lokale gemeenschappen zijn de basis. Het gemeentebestuur kan ondersteunen door ruimte, vertrouwen en rechten te geven.

3. Mijn gemeentebestuur sluit goed aan bij wat er leeft en gebeurt in buurten en wijken.

4. Mijn gemeentebestuur ondersteunt gemeenschappen en maatschappelijke initiatieven die dat nodig hebben.

5. Inwoners hebben in mijn gemeente het recht om taken van de gemeente overnemen als zij die beter kunnen uitvoeren.

3. Zeggenschap
Democratie is meer dan meepraten. Het is ook meebeslissen over geld en beleid.

6. Alle inwoners die dat willen, kunnen stevig invloed uitoefenen op het gemeentebeleid.

7. Inwoners hebben voldoende invloed op wat mijn gemeentebestuur doet in hun omgeving.

8. In mijn gemeente beslissen inwoners zelf over een deel van het gemeentegeld via een burgerbegroting of wijkbudgetten.

4. Inclusieve democratie
Inclusief betekent gelijkwaardige behandeling van iedereen en stimuleren dat iedereen kan meedoen.

9. Mijn gemeentebestuur behandelt alle inwoners eerlijk en gelijkwaardig.

10. De gemeenteraad is een goede afspiegeling van de lokale samenleving.

11. Mijn gemeentebestuur stimuleert dat groepen die zich weinig laten horen (zoals jongeren, ouderen, laaggeletterden) kunnen meepraten over lokale kwesties.

5. Tegenmacht
Controle en correctie is nodig in een democratie: tegengeluiden, journalistiek, rekenkamer en ombudsman horen er bij.

12. Mijn gemeentebestuur staat open voor tegengeluiden (van inwoners, belangengroepen, adviesraden, rekenkamer, ombudsman, journalistiek).

13. Mijn gemeentebestuur investeert in onafhankelijke lokale journalistiek.

14. Mijn gemeentebestuur staat open voor inwoners die de gemeente willen bijsturen (bijv. met een petitie, burgerinitiatief, referendum, uitdaagrecht).

6. Maatschappelijke democratie
Democratie is meer dan de gemeenteraad. Het gaat ook om invloed in sectoren als zorg, wonen, energie, onderwijs.

15. Mijn gemeentebestuur stimuleert zeggenschap van inwoners in alle maatschappelijke sectoren (zoals zorg, wonen, onderwijs, energie, economie).

16. Mijn gemeentebestuur stimuleert dat gemeenschapsvoorzieningen mede-eigendom zijn van de gemeenschap (bijvoorbeeld windmolens, buurthuizen).

17. Mijn gemeentebestuur stimuleert dat maatschappelijke organisaties (zoals zorginstellingen, scholen, woningbouwcorporaties) ook invloed geven aan inwoners, gemeenschappen en collectieven/coöperaties van inwoners.

7. Democratisch burgerschap
Democratie maken we samen. Dit betekent zorgvuldige omgang, voorbeeldgedrag, dialoog en ontmoeting.

18. Mijn gemeentebestuur bevordert democratische waarden en geeft zelf het goede voorbeeld.

19. Mijn gemeentebestuur treedt op tegen antidemocratische acties en standpunten.

20. Mijn gemeentebestuur stimuleert ontmoetingsplekken voor democratische dialoog, zoals huizen voor actief burgerschap, bibliotheken, debatcentra en dorps- of wijkgebouwen.

Vergeet niet de Lokale Democratie Toets te delen met je raadsleden, vrienden of buren!