De LDC werkt in aanloop naar de gemeenteraadsverkiezingen van 2026 aan het versterken van de lokale democratie. Een van de drie speerpunten daarin is het project Lokale Democratie-Dialogen. Hiermee zet de LDC in op het stimuleren van dit fundamentele democratische gesprek, juist daar waar mensen elkaar ontmoeten: in buurthuizen, bibliotheken en dorpshuizen.

Wil je meedoen met dit project? Neem dan contact op via lokaledemocratiecoalitie@gmail.com

Oproep Gespreksleiders gezocht voor democratische dialogen

DE Lokale Democratie Coalitie wil graag lokale initiatieven, buurthuizen en bibliotheken ondersteunen bij het belangrijke werk dat zij doen voor een vitale democratie. Zij organiseren bijeenkomsten waarin burgers met elkaar in gesprek gaan over tal van onderwerpen.  Deze gesprekken geven ons een democratische ervaring en dat is essentieel. In gesprekken kwam naar voren dat het vinden van ervaren gespreksleiders die bereid zijn deze dialogen te begeleiden tegen een zeer kleine vergoeding, moeilijk te vinden zijn.

Daarom zijn wij op zoek naar ervaren gespreksleiders die om niet of een kleine vergoeding bereid zijn om democratische lokale dialogen te begeleiden. Wij maken een overzicht dat we delen op aanvraag met buurthuizen, lokale initiatieven en bibliotheken per provincie. Wil jij meedoen, mail dan naar lokaledemocratiecoalitie@gmail.com met je provincie, LinkedIn profiel, en de onderwerpen waarover jij graag dialogen begeleidt. 

Hulpmiddelen voor een sterke lokale democratie

Als burger elkaar buiten hun eigen bubbel ontmoeten, vaker zien dat er andere visies op het goede leven bestaan, kan dat de democratie versterken. Met elkaar in gesprek gaan en blijven over wat we belangrijk vinden is essentieel. Daarom vindt de LDC dat het bevorderen van de democratische dialoog een wezenlijk onderdeel is van het versterken van de (lokale) democratie. Deze dialogen vinden overal en nergens plaats. Soms tussen twee mensen in de voetbalkantine, dan weer in een groot theater. Dan weer tijdens een potje klaver jas in het buurthuis of in een kringgesprek op school. De bibliotheken hebben hierin een belangrijke positie omdat zij de opdracht hebben om burgerschap te bevorderen.

In dit overzicht tref je handvatten als je zo’n dialoog zou willen organiseren. Het zijn toolkits, methodes, en achtergrondstukken die je kunnen inspireren. Mis je bronnen of voorbeelden  die jou hebben geinspireerd, laat het ons weten via lokaledemocratiecoalitie@gmail.com.

🧰 Toolkits & Inspiratiegidsen

Toolkit Jongeren en Dialoog – Movisie
Van wie: Movisie
Voor wie: Jongerenwerkers, gemeenten, scholen
Doel en meerwaarde: Praktische werkvormen om jongeren te betrekken bij maatschappelijke thema’s. Helpt om vertrouwen op te bouwen en ruimte te maken voor hun stem in lokale besluitvorming.

Toolkit Burgerschap in de Bibliotheek – Probiblio
Van wie: Probiblio
Voor wie: Bibliotheken en educatieprofessionals
Doel en meerwaarde: Inspiratie en draaiboeken om bezoekers op een toegankelijke manier te betrekken bij democratie en burgerschap.

Toolkit Democratie – Swollwacht
Van wie: Lokale partij Swollwacht (Zwolle)
Voor wie: Bewoners, lokale politici, raadsleden
Doel en meerwaarde: Een praktische gids waarmee inwoners leren hoe ze invloed kunnen uitoefenen en politiek dichter bij de burger komt.

Inspiratiegids Democratie & Burgerschap – Rijnbrink
Van wie: Rijnbrink
Voor wie: Bibliotheken in Gelderland en Overijssel
Doel en meerwaarde: Ideeën en formats om programma’s rond democratie en burgerschap te ontwikkelen, met nadruk op ontmoeting en gesprek.

Inspiratiegids Democratie & Burgerschap – Cubiss
Van wie: Cubiss
Voor wie: Bibliotheken in Brabant en Limburg
Doel en meerwaarde: Overzicht van werkvormen en projecten die bijdragen aan bewustwording over democratie, samenleven en mediawijsheid.

Toolkit Debatten Organiseren – Probiblio
Van wie: Probiblio
Voor wie: Bibliotheken, debatcentra, lokale organisaties
Doel en meerwaarde: Draaiboeken, tips en formats voor het organiseren van een goed debat of gespreksavond.

Handreiking Debatten en Bijeenkomsten – ProDemos
Van wie: ProDemos – Huis voor Democratie en Rechtsstaat
Voor wie: Gemeenten, bibliotheken, maatschappelijke organisaties
Doel en meerwaarde: Praktische richtlijnen voor het organiseren van publieke gesprekken over democratie en rechtsstaat.

Welkom in ons Buurthuis – Sociaal Werk Nederland
Van wie: Sociaal Werk Nederland
Voor wie: Buurtwerkers en sociaal professionals
Doel en meerwaarde: Een handreiking voor ontmoetingsplekken die dialoog en betrokkenheid in buurten stimuleren.

Publieke Dialogen – Kennistool
Van wie: Ministerie van BZK en Netwerk Publieke Dialoog
Voor wie: Overheden en professionals in participatie
Doel en meerwaarde: Een interactieve kennisbank met methoden en cases voor het voeren van betekenisvolle publieke dialogen.

De Democratische Code – Probiblio
Van wie: Probiblio
Voor wie: Bibliotheken, gemeenten, maatschappelijke organisaties
Doel en meerwaarde: Een moreel kompas voor het organiseren van gesprekken en activiteiten die recht doen aan verschillende perspectieven.

Gemeentelijke Voorbeeldstukken – Gouda
Van wie: Gemeente Gouda
Voor wie: Raadsleden en beleidsmakers
Doel en meerwaarde: Een voorbeeld van transparante besluitvorming en verslaglegging rondom participatie.

🌱 Methodes

Deep Canvassing
Van wie: Stichting Deep Canvassing Nederland
Voor wie: Gemeenten, campagnevoerders, buurtteams
Doel en meerwaarde: Gespreksmethode waarin luisteren, begrip en persoonlijke verhalen centraal staan om polarisatie te doorbreken.

Luistercampagne
Van wie: Stichting De Luistercampagne
Voor wie: Actieve bewoners en organisaties
Doel en meerwaarde: Manieren om via huis-aan-huisgesprekken empathie en gemeenschapsgevoel in buurten te versterken.

Plekberaad – Ministerie van de Toekomst
Van wie: Ministerie van de Toekomst
Voor wie: Lokale overheden en bewonersinitiatieven
Doel en meerwaarde: Een methode om inwoners uit te nodigen voor gezamenlijke besluitvorming over maatschappelijke vraagstukken.

Gesprek met je buren – LSA Bewoners
Van wie: Landelijk Samenwerkingsverband Actieve Bewoners (LSA)
Voor wie: Bewonersgroepen en wijkinitiatieven
Doel en meerwaarde: Inspiratie en hulpmiddelen om op kleine schaal met elkaar in gesprek te gaan over de toekomst van de buurt.

Wijkwaarden – Werkplaatsen Sociaal Domein
Van wie: Werkplaatsen Sociaal Domein
Voor wie: Gemeenten en sociaal werkers
Doel en meerwaarde: Kaartenset en methodiek om waarden in een wijkgesprek bespreekbaar te maken.

Democratic Fitness – Bureau Burgerberaad
Van wie: Bureau Burgerberaad
Voor wie: Beleidsmakers, burgers, organisaties
Doel en meerwaarde: Training waarin deelnemers oefenen met democratische vaardigheden zoals luisteren, afwegen en besluiten.

De Kracht van Dialoog – Avans Hogeschool
Van wie: Avans Hogeschool
Voor wie: Professionals in het sociaal domein en onderwijs
Doel en meerwaarde: Leren hoe dialoog bijdraagt aan inclusieve besluitvorming en beter wederzijds begrip.

📚 Verder lezen

• Denken over Democratie in Dialogen – Hogeschool van Amsterdam
  Reflectie op de filosofische en praktische dimensies van democratische dialoog.
• Kijkwijzer Democratische Dialoog – Vlaams Instituut Gezond Leven
  Praktische checklist om te bepalen of een dialoog inclusief, veilig en effectief is.
• Van vergrootglas naar panorama – Montesquieu Instituut
  Essay over het verbreden van de blik op democratie: van incident naar systeem.
• Het geheim van diepe democratie – De Correspondent
• Democratie Fitness – Publiek Denken
  Een opiniestuk over hoe democratie als vaardigheid geoefend kan worden.

📚 Lokale voorbeelden

Demodialoog

Leidse Gesprekken – Lokale Pool Gespreksleiders
Van wie: Leidse Gesprekken
Voor wie: Gemeenten en bewoners
Doel en meerwaarde: Inspirerend voorbeeld van een lokale pool van gespreksleiders die wijkgesprekken professioneel begeleiden.

📚 Cursussen en opleidingen

Cursus Gesprekstechnieken
Van wie: Gesprekstechnieken.com
Voor wie: Iedereen die zijn/haar/diens gespreksvaardigheden wil versterken
Doel en meerwaarde: Praktische training om met meer vertrouwen en begrip gesprekken te voeren, ook over gevoelige thema’s.

Deep Democracy – ICM Opleidingen
Van wie: ICM
Voor wie: Leidinggevenden, facilitators, adviseurs
Doel en meerwaarde: Methode om tegenstemmen te benutten in besluitvorming. Gericht op inclusie en collectieve intelligentie.

Deep Listening – LuisterLef
Van wie: LuisterLef
Voor wie: Coaches, gespreksleiders, bewonersinitiatieven
Doel en meerwaarde: Training in aandachtig luisteren, stiltes toelaten en écht horen wat de ander zegt.

Dialogen Ontwerpen – DoeDemocratie.nu
Van wie: DoeDemocratie.nu
Voor wie: Overheden, ontwerpers, participatieprofessionals
Doel en meerwaarde: Begeleiding en training in het ontwerpen van betekenisvolle dialogen op lokaal niveau.

Relevant Gesprek – Trainingen
Van wie: Relevant Gesprek
Voor wie: Organisaties en gemeenten
Doel en meerwaarde: Training in gespreksontwerp en gespreksleiding om maatschappelijke dialoog te versterken.

Partners

We werken in dit project samen met onder meer: Democratic fitness, LvvKK/dorpshuizen, LSA/buurthuizen, Bibliotheken, Media, Tienskip, Ministerie vd Toekomst